Ta strona używa plików cookies (ciasteczka) w celach statystycznych oraz by zwiększyć komfort korzystania z serwisu.     [x] zamknij

Europa Wschodnia na łasce oddłużającego Zachodu

Celem inicjatywy Wiedeń 2.0 (Vienna 2.0) jest zapobieżenie napięciom, jakie mogłyby wyniknąć z działań banków europejskich, które pragnęłyby odbudować swój bilans kapitałowy kosztem ograniczenia działalności kredytowej tak ważnych dla dalszego rozwoju Europy Wschodniej. A dodajmy, że banki zachodnie kontrolują tutaj ponad trzy czwarte całego sektora bankowego. Na podstawie artykułu Neila Buckleya, jaki ukazał się w „The Wall Street Journal”.

Spotkanie przedstawicieli rządów, banków oraz agencji nadzoru bankowego, które odbyło się w stolicy Austrii, nawiązuje do tzw. Inicjatywy Wiedeńskiej, porozumienia z 2009 r., któremu udało się zapobiec ucieczce banków zachodnich z państw postkomunistycznych w szczytowej fazie ostatniego kryzysu finansowego. Jednak przeszkody, z którymi trzeba się mierzyć tym razem, są o wiele większe i trudniejsze do pokonania. Obecne cele wyglądają może na skromniejsze, lecz dotyczą działań znacznie bardziej długoterminowych.

Paradoksalnie, banki, posiadające silną pozycję w Europie Środkowej i Wschodniej, są w tej chwili pod znacznie większą presją niż były nawet we wczesnym 2009 r., po upadku Lehman Brothers. Ich macierzyste instytucje znajdują się w tej chwili w znacznie gorszej kondycji, co oznacza ryzyko jednostronnych działań, mających na celu ochronę banków-matek, bez oglądania się na zagraniczne filie.

Póki co, banki stoją w obliczu sztywnych wymagań agencji nadzoru bankowego, nakazujących zwiększanie kapitału. Wiadomo jednak, że banki mogą ograniczyć przyznawanie nowych kredytów i zacząć wyprzedawać swoje filie.

Na konferencji, zorganizowanej w tym samym mieście, dzień po Vienna 2.0, szefowie banków jednogłośnie zapewniali, że ich instytucje nie mają wcale zamiaru wycofywać się z Europy Środkowo-Wschodniej. Przewodniczący rady nadzorczej Reiffeisen Bank - Herbert Stepic utrzymywał, że oddłużanie (delewarowanie) utrzyma się na poziomie 20 – 30 mld euro, co odpowiada jedynie 1,8 – 2,7 % wysokości wszystkich kredytów we wschodniej Europie.

Jednak Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju stwierdza z naciskiem, że znaczące delewarowanie już się odbywa. Wedle jego wyliczeń w trzecim kwartale zeszłego roku Europa Wschodnia doświadczyła pierwszego od 2009 r. odpływu kapitału netto. Poziom strumienia inwestycji powiązanych z bankami był ujemny we wrześniu i listopadzie zeszłego roku w więcej niż sześciu państwach Europy Wschodniej. Bardzo silnie odczuły to Węgry, w których banki silnie zaniepokoiło zmuszanie ich przez rząd do wchłonięcia strat związanych z kredytami hipotecznymi denominowanymi we frankach szwajcarskich oraz nakładanie karnych podatków.

O ile w przypadku poprzedniej inicjatywy – Vienna 1.0 – międzynarodowi pożyczkodawcy, tacy jak Międzynarodowy Fundusz Walutowy i Unia Europejska, przyrzekli wsparcie w wysokości 24,5 mld euro, a ostatecznie rozdysponowali 33 mld – do krajów Europy Środkowo-Wschodniej, pod warunkiem, że banki komercyjne utrzymają ekspozycję w tym regionie, o tyle tym razem nie została zadeklarowana żadna określona kwota.

Inicjatywa postawiła sobie również za cel zapobieżenie zbytniemu skupieniu na sobie zachodnioeuropejskich instytucji bankowych. Austriacki bank centralny w zeszłym roku zabronił bankom komercyjnym przyznawani pożyczek wschodnioeuropejskim kredytobiorcom, jeśli ich wielkość przekraczała znacznie sumę przyjętych przez te banki depozytów. Pod naciskiem Unii Europejskiej, tłumaczył on teraz, że nie były to regulacje, a jedynie „wytyczne".

W rzeczywistości kolejnym celem Vienny 2.0 jest ułatwienie przejścia do nowego modelu bankowości w regionie, który miałby się opierać bardziej na lokalnych funduszach niż wsparciu kilku krajów. Piroska – Nagy, starszy doradca w EBOiR, stwierdziła, że najważniejszym celem Vienna 2.0 jest to, aby nie było konieczności zwoływania „Vienna 3.0". Dodała także, że ekspansja zachodnioeuropejskich banków we wschodniej Europie przez ostatnie dwie dekady, która zaowocowała najwyższym na świecie poziomem przejmowania banków lokalnych przez zagraniczne, jest dobitnym przykładem tego, jak integracja finansowa wyprzedza integrację nadzoru.

Polityka prywatności